In de hal van het gemeentehuis werd deze week een bijzondere tentoonstelling geopend, volledig in het teken van zwerfafval. Tussen voorbijlopende bezoekers, paspoortaanvragen en nieuwsgierige kinderen verzamelden kunstenaars, vrijwilligers en de wethouder zich om aandacht te vragen voor een probleem dat iedereen raakt: afval dat op straat of in de natuur belandt.
“Zwerfafval is viezigheid, en een grote gemiste kans”
De opening werd verricht door wethouder Dolf Warris en de jeugdvertegenwoordigers van de gemeente. De wethouder benadrukte meteen het grote probleem achter rondslingerend afval. “Het is smerig, het is frustrerend en het kan niet gerecycled worden. Alles wat we opruimen wordt uiteindelijk verbrand. Daarom moeten we elkaar blijven vertellen: gooi je rotzooi gewoon niet op de grond.”
De jeugdburgemeester en jeugdwethouder kregen een bijzonder warm welkom. Zij zetten zich als ‘mikmakkers’ in om de stad schoon te houden en worden gezien als de jonge ambassadeurs van een nieuwe generatie die wél beseft hoe belangrijk een schone leefomgeving is.
Kunstcollectief Chaoss: vijf kunstvormen, één boodschap
Kunstenaarscollectief Chaoss speelde een grote rol in het vormgeven van de expositie. Een van de kunstenaars licht toe hoe zij te werk gingen:
“We tonen vijf verschillende kunstvormen die elk laten zien wat zwerfafval met onze omgeving doet. Van realistische schilderijen tot installaties waarin je letterlijk kunt struikelen over afval".
Zwerfie Rotterdam: afval als tijdcapsule
Een andere belangrijke partner is Zwerfie Rotterdam, de opruimgroep die inmiddels 700 vrijwilligers telt. Vertegenwoordiger Ivo vertelde hoe de groep het liefst helemaal níet zou hoeven bestaan: “We willen uiteindelijk niet opruimen. We willen dat er niets ligt.”
Hij bracht een collectie mee van opmerkelijke vondsten: plastic flessen en verpakkingen die soms meer dan zeventig jaar oud zijn.
Een fles Glorix uit de jaren zestig. Een afwasmiddelfles uit 1950. Een jampotdeksel met statiegeld. En zelfs een flesje uit 1977, gevonden bij de samenvloeiing van de Lek en de Noord, het officiële begin van de Nieuwe Maas.
“Plastic vergaat niet. Deze objecten vertellen het verhaal van hoe ons verpakkingssysteem veranderde: van statiegeld en hergebruik naar massaproductie en wegwerp. En dat zien we nu overal op straat terug", aldus Ivo.
Dank aan de vrijwilligers: “Samen houden we Oss schoon”
Namens het college van B&W werden alle betrokken vrijwilligersgroepen bedankt, waaronder Ruwaard Schoon, Schadewijk Schoon, Zuid Schoon, de Mikmakkers en vele anderen.
Eén van de kunstenaars is Christine Baumann. Zij recyclede samen met Marleen Arts aluminium blikjes tot een kunstwerk in de vorm van een Ossekop. Thea Raaijmakers toonde een reeks olieverfschilderijen waarin zwerfafval en milieuvervuiling centraal staan.
“Ik kwam zes jaar geleden terug uit Nieuw-Zeeland en schrok van de rotzooi hier langs de weg,” vertelde ze. “Dat was het moment dat ik dacht: hier moet ik iets mee.”
Haar schilderijen tonen vervuiling in water, schade aan dieren en landschappen die ruw worden verstoord door menselijke nalatigheid.
“Ik vind vervuiling verschrikkelijk voor de natuur. Wat laten wij achter voor onze kinderen? Wat ligt er over een eeuw nog?”
Het idee van de tentoonstelling kwam van Nynke Stein, afvalcoördinator van de gemeente Oss: “Ik wilde al jaren iets doen met een expositie over zwerfafval, maar ik had geen ervaring. Toen ik Chaoss hier zag werken tijdens Orange The World, ben ik op ze afgestapt. Het zijn kunstenaars met een rauw randje, maar ook met enorm veel creativiteit. Het eindresultaat is prachtig. Ik heb er zelf ontzettend veel van geleerd.”
Een tentoonstelling met een duidelijke oproep
Wanneer de jeugdburgemeester en jeugdwethouder het doek van de expositie verwijderen, wordt duidelijk waar deze middag om draait: bewustwording, verantwoordelijkheid en een schone toekomst.
De boodschap is simpel maar dringend: Gooi geen afval op de grond. Ruim op wat je ziet. En leer van het verleden dat in het plastic bewaard is gebleven.
